نظریه اخوان الصفا درباره چگونگی پیدایش کثیر از واحد (نظام فیض)
22 بازدید
محل نشر: مقالات و بررسیها » بهار و تابستان 1383 - شماره 75 (دفتر دوم) » (20 صفحه - از 12
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
چکیده اخوان الصفا در رسایل خود بعد از پیشینه تاریخى بحث نظام فیض، درباره چگونگى پیدایش کثیر از واحد، دو نظریه بیان کرده‏اند. بر مبناى نظریه اول، مراتب طولى فیض عبارتند از: خدا î عقل فعال î عقل منفعل (نفس کلى) î هیولاى اولى î جسم مطلق (هیولاى ثانیه). بر مبناى نظریه دوم، بین مراتب طولى فیض و سلسله اعداد (از 1 تا 9) تناظر وجود دارد و این سلسله طولى عبارتند از: خدا îعقل î نفس î هیولى î طبیعت îجسم فلک î ارکان چهارگانه و طبایع چهارگانه î مولّدات سه‏گانه. نظریه اول، مبین وامدارى اخوان الصفا از افلوطین، و نظریه دوم و ترتیب منطقى بیان تاریخچه نظام فیض، مبین وامدارى اخوان الصفا از فیثاغوریان است. اخوان الصفا با ایجاد تغییراتى در نظریه افلوطین و فیثاغوریان آن را پذیرفتند. بین نظریه اول و دوم آنان، از جهاتى مشابهت و از جهاتى تمایز وجود دارد. اخوان الصفا از باب تسامح و تقارب با فیلسوفان نظریه اول را مطرح کردند. نظریه دوم احتمالاً به جهت برخوردارى از زبان رمزآلود و تناظر بین سلسله مراتب فیض و سلسله اعداد و شواهد دیگر از رسائل اخوان الصفا و مجمل الحکمة، نظریه نهایى اخوان الصفا است. کلید واژه‏هانظریه فیض، اخوان الصفا، افلوطین، فیثاغوریان، خدا، عقل، نفس، هیولى، طبیعت، جسم، فلک.
آدرس اینترنتی